Диссертация дайын. Мақалалар жарияланды. Бәрі дұрыс жасалған сияқты. Бірақ дәл осы сәтте комиссия бас тартуы мүмкін — және бұл жиі жұмыстың нашарлығынан болмайды. Себеп — жыл сайын қатаңдасып жатқан ресми талаптарға сәйкес келмеу. Комиссия нені тексеретінін және проблемалар жиі қайда туындайтынын қарастырамыз.
Комиссия нені тексереді
Көп докторанттар қорғау — бір кезең деп ойлайды. Іс жүзінде тексеру бірнеше рет жүргізіледі, және олардың әрқайсысы бас тарту нүктесіне айналуы мүмкін.
Диссертациялық кеңес қорғауға дейін құжаттар пакетін және жарияланымдардың талаптарға сәйкестігін тексереді.
ҚР БҒҒМ КОКСНВО Сараптама кеңесі қорғаудан кейін — дәреже беру туралы бұйрық шығарылғанға дейін — түпкілікті сараптама жүргізеді.
Бұл дегеніміз:тіпті сәтті қорғаудың өзі аттестациялық іс КОКСНВО тексеруінен өтпесе, диплом алуды кепілдемейді.
1-себеп. Жарияланымдар талаптарға сәйкес келмейді
Қорғауға жіберуден бас тартудың ең жиі кездесетін негізі. Комиссия жарияланым фактісін ғана емес, нақты параметрлерге сәйкестігін тексереді. Талаптар ҚР БҒҒМ Бұйрығымен реттеледі (соңғы өзгерістер — 2025 жылдың қаңтары мен маусымы).
Қорғауға жіберілу үшін нұсқалардың бірін орындау қажет:
— Scopus-тағы 1 мақала (CiteScore ≥ 25%) немесе WoS Q1–Q4 + КОКСНВО тізбесіндегі журналдарда 3 мақала;
— Scopus-тағы 2 мақала (CiteScore ≥ 35%) немесе WoS Q1–Q3 — КОКСНВО-сыз;
— Scopus-тағы 1 мақала (CiteScore ≥ 75%) немесе WoS Q1 — бұл жеткілікті.
Жарияланымдар нұсқалардың ешқайсысын жаппаса — бас тарту автоматты.
Тек белгілі түрдегі құжаттар есептеледі: Article, Review, Article in Press, Conference Paper. Editorial, Letter, Short Communication форматтары — журнал Scopus-та индекстелсе де есептелмейді.
2-себеп. Журнал индекстелуін жоғалтты
Журнал мақала берілген кезде Scopus-та болды — бірақ қорғауға дейін индекстелуін жоғалтты. Жарияланым есептелмейді.
Бұл жерде ереже қатаң: шығарылу жылы мен алдыңғы жылдағы мақалалар да қабылданбайды.
Бұл дегеніміз: журнал 2025 жылы шығарылуы мүмкін — және 2024 жылы жарияланған мақала есептелмей қалады.
КОКСНВО талаптарын қатесіз және жүйкесіз жабқыңыз келе ме?
Комиссия есептейтін қажетті процентильді (35+/50+) Scopus журналдарын таңдаймыз және жариялауға кепілдік береміз.
Тәуекел аймағындағы журналдар жоқ. Тек мамандығыңызға сәйкес тексерілген басылымдар.
3-себеп. Бейінге сәйкес келмейтін журнал
Журнал Scopus-та индекстелген, процентиль дұрыс, бірақ мақала тақырыбы диссертацияның бағытымен сәйкес келмейді. Комиссия жарияланымның мамандық кодына сәйкестігін тексереді. Мақала мен диссертация тақырыптары сәйкес келмесе — жарияланым есептелмейді.
Журналды таңдамас бұрын мақаланың тақырыбы мен кілт сөздерін мамандығыңыздың кодымен әрдайым салыстырыңыз.
4-себеп. Жарияланым мерзімін бұзу
Мақала қабылданды және жарияланды — бірақ шығарылым диссертациялық кеңеске құжаттар берілгеннен кейін шықты. Нәтиже: журнал барлық талаптарға толық сәйкес келсе де жарияланым есептелмейді.
Жарияланымдарды құжаттарды беруден кемінде 2–3 ай бұрын жоспарлаңыз. Мақаланы қабылдау күні емес, шығарылым шыққан күн маңызды.
5-себеп. Авторлық пен деректердегі қателер
Тегінде бір дұрыс жазылмаған әріп, қате ORCID немесе Scopus профиліндегі атпен сәйкессіздік — жүйеде мақала анықталмайды. Комиссия нақты авторға бір мәнді байланыстыруға болмайтын жарияланымдарды қабылдамайды.
Атыңыздың және ORCID-іңіздің Scopus профилінде қалай көрсетілетінін — құжаттарды бергеннен кейін емес, бергенге дейін тексеріңіз.
6-себеп. Төмен түпнұсқалық пайызы немесе ЖИ пайдалану
Диссертация НЦГНТЭ жүйесі арқылы тексеріледі. Ең төменгі шек — 85% түпнұсқалық. Бірқатар жетекші жоғары оқу орындарында — 90%. Нәтиже төменірек болса — қорғауға жіберілмейді.
2025 жылдың қаңтарынан бастап тағы бір тексеру қосылды: ЖИ-құралдарын ашып айтпай пайдалану академиялық адалдықты бұзу болып есептеледі. Бұл қайта қорғау құқығынсыз дәреже беруден бас тартуға негіз болады.
2025–2026 жылдардағы тәуекелдер: КОКСНВО журналдарына қойылатын талаптарда не өзгерді
2025 жылдың маусымында ҚР БҒҒМ № 289 Бұйрығы күшіне енді — КОКСНВО Тізбесіндегі журналдарға қойылатын жаңа талаптар. Енді журналдар үш тізімге бөлінді:
1-тізім — 1 мақала жеткілікті;
2-тізім — 2 мақала қажет;
3-тізім — 3 мақала қажет.
Бұл ретте журналдардың өзіне қойылатын талаптар күрт қатаңдады: DOI, ORCID, double-blind рецензиялау, антиплагиат жүйелері, ЖИ саясаты, шетелдік авторлардың үлесі кемінде 1/3 міндетті.
Сарапшылардың бағалауы бойынша, жаңа өлшемшарттарға Тізбедегі қолданыстағы басылымдардың 20%-дан аспайтын бөлігі сәйкес келеді. Бұл КОКСНВО журналдары арқылы талаптарды жабуды жоспарлағандар үшін нақты тәуекел туғызады
Құжаттарды беру алдында өзіңізді тексеріңіз
Диссертациялық кеңеске құжаттарды беруге дейін осы тізімді өтіңіз:
— Жарияланымдар КОКСНВО талаптарының нұсқаларының бірін жабады;
— Журнал бүгінгі күні Scopus немесе WoS-та индекстелуін сақтауда;
— Журналдың процентилі жарияланым жылы немесе алдыңғы жылдағы талаптарға сәйкес келеді;
— Мақала тақырыбы диссертацияның мамандық кодына сәйкес келеді;
— Шығарылым құжаттарды беру күніне дейін шықты;
— Ат пен ORCID Scopus профилінде дұрыс көрсетілген;
— ЖИ пайдалану ашық және этикалық комиссия мақұлдаған (егер қолданылса).
Қорғауға дайындығыңызды қазір тексеріңіз
Qalam AI — Қазақстандағы докторанттың алғашқы AI-көмекшісінен тегін экспресс-талдаудан өтіңіз.
Ол диссертацияңыз бен жарияланымдарыңыз туралы бірнеше сұрақ қояды — және комиссия оны көрмей тұрып тәуекелдер қайда бар екенін көрсетеді.
QR-кодты сканерлеңіз немесе төмендегі түймені басыңыз.
Және жазыңыз: «/qual» — қорғауға дайындық талдауын алыңыз.
Қорытынды
Қазақстанда PhD қорғаудан бас тарту сирек зерттеудің сапасымен байланысты. Жиі жылдан жылға қатаңдасып жатқан ресми талаптарға сәйкес келмеу себеп болады.
Соқырлықпен жарияланбаңыз. Мақаланы жібермей тұрып журналды тексеріңіз, КОКСНВО-ның өзекті талаптарын бақылаңыз және жарияланымдарды уақыт запасымен жоспарлаңыз.
Мамандығыңыз бойынша нақты талаптарды түсіне отырып, жарияланымдардың қауіпсіз стратегиясын жасағыңыз келсе — бізге жазыңыз. Кейсіңізді талдап, комиссия есептейтін журналдарды таңдаймыз.
